Kiedy można odebrać zwierzę właścicielowi?

Odebranie zwierzęcia właścicielowi stanowi poważną ingerencję w prawo własności. Prawo dopuszcza jednak taką możliwość. Podstawą jest ochrona życia oraz zdrowia zwierzęcia.

Kwestie odbioru zwierząt reguluje ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt. Przepisy wskazują sytuacje, w których możliwe jest odebranie zwierzęcia właścicielowi. Decyzja może mieć charakter administracyjny. W niektórych przypadkach dochodzi do odbioru interwencyjnego.

Podstawa prawna odebrania zwierzęcia – art. 7 ustawy o ochronie zwierząt

Podstawą prawną odebrania zwierzęcia jest art. 7 ustawy o ochronie zwierząt. Przepis przewiduje dwa tryby działania organów.

Pierwszy tryb ma charakter administracyjny. Wynika z art. 7 ust. 1 ustawy.

Przepis stanowi:

„Zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce jego przebywania.„

W tym trybie organ gminy wydaje decyzję administracyjną o odebraniu zwierzęcia. Decyzja zapada po uzyskaniu informacji o nieprawidłowym traktowaniu zwierzęcia. Informacja może pochodzić od policji. Może pochodzić od straży gminnej. Zawiadomienie często składa organizacja społeczna zajmująca się ochroną zwierząt.

Drugi tryb ma charakter interwencyjny. Wynika z art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt.

Przepis stanowi:

„W przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, zwierzę może być odebrane przez policję, straż gminną (miejską) lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt.„

Tryb interwencyjny stosuje się wyłącznie w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia zwierzęcia. Działanie ma charakter natychmiastowy. Najpierw dochodzi do faktycznego odebrania zwierzęcia. Decyzja administracyjna zapada dopiero po dokonaniu odbioru. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta wydaje decyzję potwierdzającą zasadność interwencji.

Co dzieje się ze zwierzęciem po odebraniu?

Po odebraniu zwierzę trafia do miejsca zapewniającego mu opiekę. Celem jest zapewnienie bezpieczeństwa, właściwych warunków bytowych i opieki weterynaryjnej.

Najczęściej zwierzę trafia do:

• schroniska dla zwierząt,
• gospodarstwa rolnego wskazanego przez gminę,
• miejsca wskazanego przez organizację społeczną (za zgodą gminy przy wystąpieniu szczególnych okoliczności).

Zwierzę pozostaje tam do czasu zakończenia postępowania administracyjnego lub karnego.

Czy właściciel może odzyskać zwierzę?

Odebranie zwierzęcia w trybie art. 7 ustawy ma charakter tymczasowy.

Właściciel zostaje pozbawiony faktycznego posiadania zwierzęcia. Nadal pozostaje jednak jego właścicielem.

Oznacza to, że w określonych sytuacjach możliwe jest odzyskanie zwierzęcia. Decyduje o tym wynik postępowania.

Trwałe pozbawienie własności zwierzęcia może nastąpić dopiero na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. Sąd może orzec przepadek zwierzęcia w postępowaniu karnym.

Dopiero takie rozstrzygnięcie powoduje utratę prawa własności przez dotychczasowego właściciela.

Odpowiedzialność karna właściciela

Odebranie zwierzęcia wiąże się z postępowaniem karnym. W praktyce przy odbiorze zwierzęcia każdorazowo dochodzi do wszczęcia postępowania z urzędu. Organy ścigania mają obowiązek podjąć takie działania. Postępowania karnego nie można więc uniknąć.

Podstawą odpowiedzialności jest art. 35 ustawy o ochronie zwierząt.

Sprawcy grozi:

• kara pozbawienia wolności do 3 lat,
• kara do 5 lat w przypadku szczególnego okrucieństwa,
• zakaz posiadania zwierząt od roku do 15 lat,
• nawiązka na cel związany z ochroną zwierząt.

Sąd może także orzec przepadek zwierzęcia.

Dokonując odbioru zwierzęcia pamiętaj

Tryb interwencyjnego odbioru stosuje się wyłącznie w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia zwierzęcia.

Odebranie zwierzęcia ma charakter tymczasowy. Właściciel traci faktyczne posiadanie zwierzęcia. Nadal pozostaje jednak jego właścicielem. Utrata własności może nastąpić dopiero na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu o przepadku zwierzęcia.

​​Osoby podejmujące interwencje powinny działać ze szczególną ostrożnością. Każda czynność musi mieć podstawę prawną. Odbiór zwierzęcia bez spełnienia ustawowych przesłanek może prowadzić do odpowiedzialności prawnej. Ochrona zwierząt wymaga zdecydowanych działań. Wymaga także działania w granicach prawa.

Należy również pamiętać, że w przypadku umorzenia postępowania karnego lub administracyjnego zwierzę powinno zostać zwrócone właścicielowi. Obowiązek zwrotu spoczywa na podmiocie, który dokonał odbioru.